در سفرنامه‌اى برده شده كه ظاهرا از يك دريانورد يونانى يا رومى بوده و به نام « گردش پيرامون درياى اريتره » « 1 » خوانده شده است . مؤلف اين كتاب كه در قرن اول ميلادى ( دوران سلطنت اشكانيان ) در كرانه‌هاى غربى و شرقى درياى سرخ و كرانه‌هاى جنوبى و شرقى شبه‌جزيرهء عربستان و خليج‌فارس و برخى از بندرهاى هند و جزيرهء سيلان آمدورفت داشته و ديده‌هاى خود را كم‌وبيش در اين كتاب وصف كرده در اين‌باره چنين نوشته است : « ما چون ساحل جنوبى خليج فارس را از پايانهء آن در ابلّه دنبال كنيم و به سوى دهانهء خليج‌فارس و درياى محيط پيش برويم پس از شش روز به مركز ديگرى از مراكز بازرگانى ايرانيان مىرسيم به نام عمان Oman » . محل جغرافيايى ابلّه در تعيين قطعى محل اين بندر كه در دنياى قديم از مراكز معروف جهان آن روز بوده و امروز جز نام ، نشانى از آن باقى نمانده ، اختلاف مختصرى بين برخى صاحب‌نظران معاصر هست . برخى محل ابلّه را در پرتو اوصافى كه از آن در منابع تاريخى و جغرافيايى آمده با بصرهء امروز يكى مىدانند « 2 » و برخى ديگر محل آن را در جايى نشان مىدهند كه با بصرهء امروز مسافتى فاصله دارد . قيد « 3 » « امروز » براى بصره به اين سبب است كه اين شهر با بصرهء قديم يعنى همانجا كه نخستين بار اعراب مهاجر در زمان خليفه عمر بدانجا

--> به وسيله او بر جاى مانده است . Syks , a History of Persia , Vol . I P 42 . عنوان اين سفرنامه در چاپ انگليسى آن چنين است : The voyage of nearchus from the indus to the euphrates , ( ED . W . Vincent , London , 1797 ) . ن . ك . لوسترانج . بلدن الخلافة الشرقية ص 68 . ( 1 ) . نام لاتينى كتاب اين است : Periplus maris Erythraei اين كتاب به انگليسى هم به نام The Periplus of the Erythrean sea ترجمه شده و نخستين بار در سال 1800 ميلادى در لندن به چاپ رسيده و عبارتى كه از آن نقل شده از ص 36 همين ترجمه است . ( 2 ) . لسترانج ، بلدان الخلافة الشرقية ، ص 66 . ( 3 ) . مصطفى جواد ، دائرة المعارف جديد بستانى ، ج 2 ، ص 274 .